
Vjer sjáum af þessu,
að hjer er krafizt fullkomins jafnrjettis við karlmenn; konur heimta sömu
uppfræðslu og menntun; þær
heimta að komast í sömu stöður og karlmenn, og telja lög,
sem þessu eru til fyrirstöðu, með öllu ógild; þær heimta
kosningarjett, rjett til að tala á mannfundum og rjett til að kenna trú;
þær heimta, að karlmenn sjeu jafndyggðugir og heimtað er af konum; þær
telja sig jöfnum hæfileikum búnar, og þær segjast líka hafa jafna ábyrgð
á því, hvernig þær noti hæfileika sína.
Páll
Briem: Um frelsi og menntun kvenna, Reykjavík, 1885.
Nítjánda öldin var tími umbrota og ekki fór Ísland varhluta af þeim
breytingum. Iðnbyltingin breytti allri þjóðfélagsgerðinni og staða kvenna
breyttist. Mikið var skrifað um kvenréttindamál og má þá nefna bók John
Stuart Mill, Kúgun kvenna sem dæmi. Í henni sagði Mill meðal annars
að lýðræði væri ekki virkt ef að hópar væru kúgaðir af meirihlutanum.
Margar gróskumiklar kvenréttindahreyfingar störfuðu
úti um allan heim og kröfur þeirra voru jafnrétti. Þessir straumar náðu
alla leið til Íslands til íslenskra kvenna. Þegar íslenskar konur tóku að
krefjast stjórnmálaréttar var sjálfstæðisbaráttan í algleymingi.
Þegar kosningaréttur kvenna til sveitastjórnar var
til umræðu á Alþingi árið 1881 sýndist þingmönnum sitt hverjum. Ætli
þeim hafi ekki fundist það skrítin tilhugsun að hafa konur í bæjarstjórn.
Menn voru samt frekar jákvæðir en konur fengu þó rétt sinn í nokkrum
skrefum. Engin átök urðu til að ná þessum réttindum fram eins og t.d. í
Bretlandi og Þýskalandi.