Jólin
Forsíða Inngangur Viðmælandinn Bærinn Dægradvöl Jólin Kostir/gallar Ljóð Að lokum Heimildaskrá

 

 

Jólaundirbúningur

 
 

Jólaundirbúningurinn hvíldi að mest öllu leyti á móður minni og öðrum konum á heimilinu - systrum er uxu upp.  Held að megi segja hann þríþættan:

Baðstofa og eldhús voru gerð hrein, þvegin í hólf og gólf.

Þá var prjón og saumaskapur, allir þurftu að fá a.m.k. eina flík fyrir jól allt var heimaunnið, nema nærföt voru stundum fengin prjónuð á öðrum bæjum.  Ekkert keypt tilbúið frá verslun.

Í þriðja lagi var brauðbakstur.  Þó nokkrar kökutegundir voru jafnan bakaðar, ein til tvær tertur og að sjálfsögðu laufabrauð. Sjötíu til hundrað kökur voru oftast í æsku minni og að útskurði þeirra unnu allir á heimilinu og auk þess voru löngum unglingar frá Hólmavaði (bær nálægur Ytra-Fjalli) fengnir til að skera og gerðu það mjög vel.  Mamma breiddi út deigið, stundum með einhverri aðstoð og að lokum steikti hún kökurnar.  Lengst af annaðist hún allan betri bakstur og að sjálfsögðu saumaskapinn. 

Fatnaður var þveginn fyrir jól og skipt á rúmum.  Gott að fá þurrk úti en við áttum alltaf vel til skipta.

Gervijólatré eignuðumst við systkin mjög ung.  Þurfti lítið að hafa fyrir skreytingu þess.

Hátíðarmatur

Fyrir daga frystigeymslna var niðursuða ein helsta geymsla á kjöti til steikar á hátíð eða ef óvænta gesti bar að garði.  Niðursoðin steik af sauð eða alikálfi var mjög góð.  Grautur með einhverjum ávöxtum var og hátíðarmatur.

Gengið í kringum jólatréð

 Minnisstætt frá jólum er að fjölskyldan gekk í kringum jólatréð í baðstofunni og  söng jólasálma hver eftir sinni getu.  Jólapakkar voru settir í þvottabala undir borði og þaðan dró pabbi þá einn af öðrum, las á hver ætti og afhenti síðan. 

Minnistætt jólakvöld í bernsku

Eitt atvik er sérstætt frá jólakvöldi, var líklega þriggja ára og man ekki glöggt.  Pabbi lá veikur og heimilið í sóttkví.  Ungur piltur, Baldur Finnsson frá Skriðuseli hafði fengist til að sjá um útiverkin og var einnig um jólin.  Ég var í nýrri gulri blússu úr efni sem reyndist mjög eldfimt, ætlaði að kveikja á kerti með því að bera það að öðru logandi á jólatrénu, en teygði víst handlegginn yfir annað ljós.  Skipti engum togum að kviknaði í blússuerminni og hefði ég getað fengið ólífis brunasár og orðið bæjarbruni ef ekki hefði notið Baldurs sem einn mun hafa séð mig þar sem hann lá í rúmi sínu.  Hann þaut á fætur og náði að slökkva í fötum mínum án þess að mig sakaði.  En blússan eyðilagðist.  Þetta er að sumu annarra sögn.